Hanah là một giáo viên.
Cô ấy làm được một vài năm và đã mở được lớp của riêng mình.
Giờ đây, cô ấy muốn trở thành coach cho giáo viên để có thêm nguồn thu và mở ra các cơ hội mới.
Mặc dù được học sinh yêu mến và phụ huynh tôn trọng, nhưng cô ấy lại bị ám ảnh bởi hiệu ứng "bóng loáng". Cô ấy cảm thấy tự ti khi so sánh mình với những chuyên gia đào tạo danh tiếng. Họ là giáo sư, tiến sĩ, giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm hoặc một chuyên gia đào tạo trên mạng được nhiều người mến mộ.
Còn Hanah thì sao?
Chỉ có một vài năm kinh nghiệm giảng dạy. Mở được vài lớp nho nhỏ. Trông facebook cô ấy thật tẻ nhạt và một ít follow.
Bảo cô ấy khoác một vỏ bọc chuyên gia ư?
Không đời nào. Điều ấy làm cô ấy cảm thấy khó chịu. Trông có vẻ khoe khoang và chẳng giống cô ấy tẹo nào cả.
Vậy phải làm sao bây giờ?
Làm sao để hướng dẫn người khác mà không cần phải hoàn hảo?
1. Sự thật ít người biết
Hầu hết mọi người nghĩ rằng chuyên gia là những người hướng dẫn giỏi nhất.
Nhưng theo giáo sư Adam Grant:
Nếu bạn đang đi trên một con đường mới, những chuyên gia giỏi nhất lại là những người hướng dẫn tệ nhất.
Hoặc như nhà khoa học nhận thức Sian Beilock đã tóm tắt:
“Khi bạn càng giỏi hơn trong công việc của mình, khả năng truyền đạt sự hiểu biết của bạn hoặc giúp người khác học kỹ năng đó thường càng trở nên kém hơn.”
Trong một nghiên cứ tại Đại học Northwestern từ năm 2001 đến năm 2008, các nhà kinh tế đã khéo léo thu thập dữ liệu học tập của hơn 15,000 học sinh năm nhất.
Bạn có thể cho rằng sinh viên có kết quả tốt hơn khi học các lớp chuyên gia (giáo sư biên chế hoặc giáo sư chính thức). Nhưng nghiên cứu cho kết quả ngược lại: những học sinh học ở lớp chuyên gia lại có kết quả kém hơn so với các lớp có các giảng viên mới (chuyên môn hạn chế).
Giáo sư Adam Grant cũng nói rằng xu hướng này thể hiện rõ ràng ở mọi lĩnh vực.
Vì vậy,...
Nếu chuyên gia dựa vào danh tiếng của mình để thu hút những người mới bắt đầu và thu một khoản tiền lớn thì quả thực thiệt thòi cho người họ. Họ trả tiền vì danh tiếng của chuyên gia chứ không phải vì sự tiến bộ mà họ nhận được.
Còn bạn thì sao?
Nếu bạn muốn kiếm tiền dựa trên sự hữu ích (kết quả chuyển hóa của học viên) chứ không phải hình ảnh cá nhân, thì đây là thời điểm tốt nhất để bạn bắt đầu.
Đợi khi bạn trở thành chuyên gia, bạn đã mất đi cơi hội.
2. Bạn không cần phải làm được mới chia sẻ
Bạn có biết Brené Brown không?
Bà là giáo sự nghiên cứu tại Đại học Houston. Bà có bằng Tiến sĩ. Bà có 6 cuốn sách bán chạy nhất của New York Time. Buổi diễn thuyết trên Ted Talk với 24 triệu lượt xem.
Bà dành hơn hai thập kỷ để nghiên cứu và chia sẻ về lòng dũng cảm, sự dễ tổn thương, nỗi xấu hổ, sự đồng cảm và học cách yêu bản thân.
Bạn sẽ nghĩ cô ấy là một người dũng cảm và yêu bản thân?
Nhưng đây là những gì bà đã bộc lộ:
Về cá nhân tôi, tôi đã cố gắng hết sức để phản bác những dữ liệu đó. Hết lần này đến lần khác, tôi nghe thấy ý tưởng rằng yêu bản thân là điều kiện tiên quyết để yêu thương người khác, và tôi ghét điều đó. Đôi khi, yêu thương Steve và các con dễ hơn nhiều so với yêu thương chính mình.
và
Tôi thú nhận rằng động lực thúc đẩy tôi chính là quá trình đấu tranh của bản thân để học cách tiếp tục dám mạo hiểm.
Bạn thấy đấy.
Brené Brown thường xuyên chia sẻ về cách yêu bản thân trong khi bà thừa nhận việc đó đối với bà là điều khó khăn.
Bạn cũng vậy, bạn không cần phải "làm được" mới chia sẻ. Bạn chỉ cần làm và chia sẻ những gì bạn đang làm mà thôi.
3. Hãy xem học viên như những người ngang hàng với bạn
Bạn có biết thầy Thích Minh Tuệ không?
Thầy chưa bao giờ coi mình là thầy và những người đi cùng là đệ tử. Thầy luôn nói rằng thầy chỉ là người đang tập học và họ là những người bạn đồng hành, tu tập cùng mình.
Bạn thấy đấy.
Người thầy tận tâm, không nói để thuyết giảng. Không cố gắng dạy người khác để củng cố địa vị của mình. Thay vào đó, họ giàu lòng trắc ẩn và kết nối với nhau như những người bình đẳng.
Vì vậy, khi bạn coach cho các giáo viên khác. Bạn không cần phải gồng mình lên giống như một chuyên gia đứng trên bục giảng để gây ấn tượng. Hãy chạy xuống ngồi cùng bàn để kết bạn. Hãy lắng nghe câu chuyện của họ. Hãy xem bạn có giúp đỡ họ được điều gì không?
Đó có thể là những kiến thức, tài nguyên mà bạn đã áp dụng và thấy hiệu quả. Lắng nghe và thi thoảng đưa ra câu hỏi giúp họ tự khám phá bản thân mình. Một ý tưởng khiến họ thoát khỏi mớ bòng bong bế tắc. Những sai lầm mà bạn trải qua để họ tránh và cách mà bạn đã sửa chữa chúng...
4. Tìm học viên phù hợp
Chúng ta phải thừa nhận rằng đám đông dễ bị fomo.
Họ dễ dàng bị "chốt đơn" bởi hình ảnh hào nhoáng của những người thành công mà không tìm hiểu kỹ xem điều đó có thực sự hữu ích cho họ.
Nhưng câu hỏi đặt ra, bạn có muốn làm việc và kết bạn với những người hời hợt như vậy không?
Hay bạn muốn làm việc với những người hiểu biết, sâu sắc, và giống bạn?
Đừng lo về việc thiếu khách hàng.
Bởi vì, là một coach thì một tháng bạn chỉ có thể phục vụ tối đa 5 người (để đảm bảo chất lượng). Hơn nữa, những người hiểu biết, sâu sắc thường chơi với nhau. Khi bạn tìm ra một người, những người còn lại sẽ xuất hiện.
Tiếp tục nhé, thầy cô.
Sự tận tâm và hữu ích luôn thắng thế.
...
Đỗ Đức Thông